3 februari 2021

Avocado's aan de Groene Loper

Ontwerpsessie over nieuwe gebouwen aan de Kennedysingel

Rond afgelopen zomervakantie boog een gemêleerd gezelschap van architecten, supervisors en vertegenwoordigers van Ballast Nedam Development, Projectbureau A2 Maastricht, aannemer Laudy Bouw & Ontwikkeling, gemeente en de Welstandscommissie van Maastricht zich over de eerste ontwerpen voor het zuidelijke deel van de Groene Loper tegen de Kennedysingel. De architecten presenteerden hun eerste ontwerpen en kregen tal van suggesties om voor de complexe opgave aan de zuidkant samen optimale oplossingen te bedenken. Tot de uitdagingen behoort onder meer het ‘avocado-dilemma’ van de woontoren.

De ontwerpsessie vond plaats in de Groene Kamer van het Projectbureau, uiteraard met anderhalve meter afstand. De deelnemers waren blij elkaar daadwerkelijk weer te kunnen ontmoeten. Samen werken aan de gebiedsontwikkeling van de Groene Loper gaat met name in deze fase van ontwerp het best als de gebouwontwerpen bij elkaar worden gelegd om ze goed op elkaar en op de omgeving af te stemmen. En dan is het handig als je je ontwerp met blokjes van piepschuim in een maquette kunt schuiven. Of aan elkaar de echte schetsen kunt laten zien. Het is fijn dat dit moment tijdens de zomer gepakt is aangezien ontmoetingen met de huidige coronamaatregelen weer digitaal plaats vinden. 

Lastige opgave

Onderwerp van gesprek tijdens de sessie waren vier gebouwen aan de Kennedysingel: de 70 meter hoge woontoren aan de Groene Loper en de drie lagere blokken langs de Kennedysingel naast de toren, richting de Akersteenweg. Van de drie blokken met vier tot vijf lagen worden er twee gevuld met appartementen; het meest oostelijke krijgt een zorgbestemming. Samen vormen de blokken straks een geluidswand voor het nieuwe buurtje met eengezinswoningen dat later aan de noordkant wordt gebouwd. 

De ontwerpopgave langs de Kennedysingel is complex, met name door het hoogteverschil van zo’n tien meter tussen de singel en het gebied langs de Groene Loper. Verder moeten de woningen aan de Kennedysingel zodanig worden ontworpen dat ze zo weinig mogelijk geluidsoverlast van de weg krijgen. Ook is er, met ruim 150 nieuwe woningen, een goede oplossing nodig voor het parkeren. En er zijn de hoge duurzaamheidsambities van Ballast Nedam Development. Hoe kunnen die hier worden waargemaakt? Je wilt immers niet de hele gevel van een woontoren volhangen met zonnepanelen. 

Parkeerterrein met zonnepanelen

Over al deze zaken kwamen tijdens de ontwerpsessie, de tweede voor het zuidelijk deel van de Groene Loper, oplossingen langs. West 8, het stedenbouwkundig bureau dat ook verantwoordelijk is voor het totale ontwerp van de Groene Loper, had zich gebogen over de parkeeropgave en het overbruggen van het hoogteverschil naar de Kennedysingel. Één van de opties is het parkeerterrein te overdekken met een dak met zonnepanelen. Edzo Bindels van West 8, tevens een van de supervisors van de vastgoedontwikkeling aan de Groene Loper, liet tevens oplossingen zien voor de overgang naar de openbare ruimte langs de Kennedysingel. De gemeente wil hier een fietspad aanleggen voor snelle elektrische fietsen, als onderdeel van het regionale fietsnetwerk. Tijdens de ontwerpsessie werd gesuggereerd dit fietspad op te nemen in een brede haag. Ook besprak het gezelschap de grens van het parkeerterrein. Als dit de Kennedysingel volgt, wordt het terrein op sommige plekken breder. Daar zouden dan bomen kunnen worden geplant. Dit zou een goede onderbreking zijn van de betrekkelijk lange gevel van de aaneengesloten bouwblokken. 

Geen ‘paal in een rij’

Dan de ontwerpen voor de verschillende gebouwen. Als eerste presenteerde het Amsterdamse bureau Office Winhov haar voorlopige ontwerp voor de 70 meter hoger woontoren. Om te voorkomen dat het een ‘paal in een rij’ wordt, wordt de toren naar boven toe steeds ranker. Naar beneden wordt hij juist breder, om ook qua massa goed aan te sluiten op de aangrenzende drie blokken. De moeilijkste opgave in de toren ligt in de binnenkant. Het is hier dat zich het ‘avocado-dilemma’ voordoet. Een avocado heeft een dikke kern met weinig vruchtvlees eromheen. Een woontoren kampt met een soortgelijk euvel. In de kern van de toren moeten de liften komen, het trappenhuis en de voorportalen naar de appartementen. Dat vraagt veel ruimte. Hoe richt je de toren zodanig in dat er een optimum ontstaat tussen de kern en het gewenste woningprogramma? Jan Peter Wingender en Moniek Kamphuis van Office Winhov lieten zien dat dit een uitdagende zoektocht is. 

Dove gevels

De architecten van de twee woonblokken naast de toren, respectievelijk Jo Janssen en Teske van Royen (beiden uit Maastricht), hadden vóór de ontwerpsessie al contact met elkaar gehad, onder meer om te bekijken of ze de noodtrappenhuizen in ‘hun’ gebouwen kunnen combineren. Janssen liet zien dat hij denkt aan een woonblok dat aan de Kennedysingel met zaagtanden is opgebouwd. Zo ontstaan ‘dove gevels’ en wordt het mogelijk toch balkons te ontwerpen, zonder veel geluidsoverlast van de auto’s op de Kennedysingel. Die balkons geven door hun verschoven richting bovendien uitzicht op de Pietersberg in de verte. Teske van Royen toonde met haar schetsen hoe ze onder meer het hoogteverschil tussen de twee zijden van het gebouw wil oplossen. Ze denkt onder meer aan maisonnettes aan de noordkant van het gebouw. Complex is nog de aansluiting op het naastgelegen zorggebouw, dat ‘om de hoek’ gaat. Hoe kun je hier volwaardige appartementen ontwerpen, met voldoende daglicht in vooral de knik van de hoek?

Gebouw opschuiven

Tot slot stond het gezelschap stil bij de schetsen van Rik Martens van Humblé Martens Willems architecten uit Maastricht voor het zorggebouw. Hierin komen straks eenheden voor demente senioren, plus een appartement voor de zorgverleners. Een qua opzet compleet ander gebouw dan de aangrenzende woonblokken, met weinig parkeerplaatsen, zonder balkons, maar wel met een dakterras als opbouw. Aan bod kwam onder meer de vraag of dit gebouw misschien iets kan opschuiven. Dan zou het gebouw van Teske van Royen meer ruimte hebben en de opgave van de hoekappartementen zijn opgelost. Wel nog even kijken of dit kan volgens het bestemmingsplan. Dit is inmiddels gebeurd: het kan. Op dus naar een volgende (digitale) sessie, waarin alle ontwerpen weer verder gevorderd zullen zijn.