21 april 2021

Brengt de Groene Loper alle wijken in beweging?

Wat gebeurt er eigenlijk aan de uitlopers van de Groene Loper? De zijstraatjes in de omliggende wijken, de pleintjes die op steenworp van dat nieuwe stuk Maastricht liggen. Hoe bewegen omwonenden zich hier en wat voor effect heeft de Groene Loper op hun buurt? Met deze vragen gingen onderzoekers Nicole Stappers, Remy Kroese en Marlies Vermeulen op pad. Ieder op zijn en haar eigen manier.

Generaal Eisenhouwerstraat. (Foto: Dear Hunter)

Data en ervaringen

We spraken de drie al op een eerder moment, midden in hun onderzoek. Nu de laatste fase aanbreekt is het tijd voor een nieuw gesprek. We gaan even terug naar het begin. “We hebben ons eerst in elkaars methode en achtergrond verdiept”, vertelt Marlies. Samen met Remy vormt zij Dear Hunter, cartopologen die door zelf in de omgeving te leven, onderzoek doen naar die omgeving. “We wilden de data van Nicole samenbrengen met onze ervaringen uit het veld. Hoe verhouden die zich tot elkaar?”

Nicole is onderzoeker aan de Universiteit Maastricht en vanaf 2016 bezig te meten hoeveel en waar de deelnemers aan haar onderzoek bewegen. De deelnemers zijn bewoners van de wijken rondom Groene Loper. Nicole: “We doen bijna het tegenovergestelde van elkaar. Ik ga heel feitelijk te werk met metertjes en gps-trackers. Dear Hunter geeft betekenis aan die cijfers door te onderzoeken wat de omgeving kenmerkt, te kijken waarom de omgeving is zoals die is en wat de ‘stemming’ ervan is.” Zo zijn ze aanvullend op elkaar en ontstaat een totaalbeeld van het gebied.

Breuklijnen

Een van de zaken die Dear Hunter opviel, was dat de Groene Loper twee breuklijnen heeft. “Hierdoor ontstaat er een voor- en achterkant,” vertelt Marlies. “Als ik jou vraag: wat is de voorkant van de ANWB-flat? Dan zeg je waarschijnlijk: de kant van het Vrijheidspark. Terwijl aan de ‘achterkant’ van de flat een wachtend bouwterrein ligt en het wat kale pleintje aan de kop van de Frankenstraat. Daar loopt de eerste breuklijn.

Over de lengteas zie je hetzelfde gebeuren. Vanuit Scharn bekeken ligt de Groene Loper in de voortuin, vanuit Wyckerpoort is het de achtertuin. Aan de Heerderweg zie je van die mooie voortuintjes. Daar hebben mensen zich de buurt echt toegeëigend. Dat doen de wijken Scharn en Wittevrouwenveld met de Groene Loper. Ze maken er gebruik van. Maar het Old Hickoryplein bijvoorbeeld ligt met de rug tegen de ruggen van de nieuwbouwwoningen aan de Groene Loper. In verband met het hoogteverschil is er zelfs een wandje gemaakt. Een harde grens. Deze wijk wordt misschien wel ingesloten, maar nog niet echt omarmd.”

 De voor- of achterkant van de ANWB-flat? (Foto: Dear Hunter) 

Hotspots

De deelnemers van Nicole’s onderzoek dragen een gps-tracker, waardoor gemeten wordt waar ze zich bewegen. “Je ziet dat de Groene Loper veelvuldig wordt gebruikt. Er ontstaan zogenaamde hotspots, plekken waar intensievere beweging is. Maar er zijn ook plekken waar helemaal geen hotspots zijn. In Wyckerpoort-Noord bijvoorbeeld. Hier zijn bijna geen faciliteiten. Het is een echte woonbuurt. Doordat er voornamelijk sociale huurwoningen staan, zijn er veel wisselingen van bewoners. Er is minder onderling contact en er spelen bepaalde problemen in de wijk. Dat heeft effect op de ervaren gezondheid van mensen en is van invloed op hun welzijn.” De kaarten van Nicole laten straks zien wat er gebeurt. Dear Hunter geeft er betekenis aan. Nicole: “We willen de juiste vertaling maken, zodat straks urban planners en beleidsmakers er verder mee kunnen. Hierdoor heeft het publiek uiteindelijk echt iets aan ons onderzoek.”

Vergeten hoekjes versus leuke straatjes

Wat viel Remy en Marlies verder op in Wyckerpoort? “Er zijn genoeg straten die verbindingen leggen met de Groene Loper. Dat kunnen vergeten hoekjes worden of juist hele leuke straatjes”, schetst Remy. “Het Old Hickoryplein heeft wat ons betreft dezelfde architectonische kwaliteit als de Gemeenteflat. Als hier met net zo veel zorg en aandacht een upgrade wordt gedaan, kan dit een heel populair gedeelte worden en neemt de kwaliteit van leven toe.”

Marlies vult aan: “Het pleintje bij de Generaal Eisenhowerstraat heeft de potentie om nog veel meer een aantrekkelijk en populair parkje te worden. Daar zijn veel kansen. Tegelijkertijd begrijpen we de keuzes die gemaakt worden. Je kunt niet alles tegelijk, maar in Wyckerpoort ligt nog veel te wachten.” Meerdere dingen spelen daarin mee. “Natuurlijk gaan mensen die vanuit Scharn of Wittevrouwenveld naar het centrum of het station willen, via de Groene Loper. Vanuit Wyckerpoort ga je uiteraard via de Meerssenerweg. Ze hoeven die Groene Loper minder te gebruiken.” 

Kansen

Waar zien de twee kansen? “Wyckerpoort heeft een rijke geschiedenis aan industrie. Denk aan de Mosa en Sphinx”, vertelt Remy. “Daar moet je aandacht voor hebben. Gooi hier niet dezelfde saus overheen als over de Groene Loper, maar heb oog voor de eigen identiteit van deze wijk. Die komt nu misschien nog niet zo duidelijk naar voren, maar ze is er wel. Daar moet je de tijd voor nemen. Ze moet een stem vinden.”

Het KPN-terrein wordt nu tijdelijk gebruikt door Green043 Bikepark. De buurttuin krijgt er de komende drie jaar een plek. Hoe ziet Dear Hunter deze ontwikkeling? “Waarom is dit allemaal tijdelijk?” vraagt Remy. “Bekijk het eens anders. Er ligt voldoende terrein in Wyckerpoort dat baat zou hebben bij een buurttuin. Ook in meer permanente vorm. Delen van de wijk zouden er zeker van opknappen. Neem de mensen serieus en durf eens voorbij de tijdelijkheid te denken. Dat verdient Wyckerpoort.”

Het onderzoek van Dear Hunter bevindt zich momenteel in de afrondende fase. Nicole is nu bezig met de laatste metingen waarna de analyse en het schrijven van haar proefschrift volgt.