11 september 2019

Groene Loper biedt kansen voor Gezonde Basisschool

Nieuw onderwijsconcept uitgebreid naar veertig basisscholen


Minder pesten, een vitalere conditie en minder overgewicht; de resultaten van het project Gezonde Basisschool van de Toekomst in Parkstad liegen er niet om. En dat alles door tussen de middag anderhalf uur in te ruimen voor een gezonde gezamenlijke maaltijd en daarna samen spelen of iets creatiefs doen. Maria Jansen, hoogleraar Populatiegericht Gezondheidsbeleid aan de Universiteit Maastricht, licht toe en vertelt en passant dat de Groene Loper een geschikte omgeving biedt voor een gezonde basisschool. 
 

Maria Jansen (fotograaf: Aron Nijs)

In 2015 startte op vier basisscholen in Parkstad het project Gezonde Basisschool van de Toekomst, op initiatief van onderwijsstichting Movare. Op twee scholen werd het volledige pakket geïntroduceerd van gezond eten en meer bewegen tussen de middag, de andere twee scholen beperkten zich tot alleen meer bewegen. De Universiteit Maastricht onderzocht de resultaten, ook door deze te vergelijken met vier controlescholen die niet aan het project meededen. De resultaten waren verreweg het best op de twee scholen met het volledige pakket. Hier daalde de gemiddelde BMI (Body Mass Index, een maat voor overgewicht) het sterkst. Op de twee scholen die zich beperkten tot meer bewegen, was de daling iets minder. Op de controlescholen was de BMI in dezelfde periode gestegen. Andere positieve effecten: minder pestgedrag, minder conflicten tussen leerkrachten en kinderen en kinderen die het naar school gaan leuker vinden en zich beter in hun vel voelen.

Gezonder en vitaler

Maria Jansen begeleidde het onderzoek en is zeer enthousiast over de resultaten. Die zijn zo goed dat het project nu wordt uitgebreid naar veertig basisscholen in Zuid-Limburg. ‘Veel basisscholen kiezen voor het volcontinurooster, omdat ze door de inspectie ook alleen worden afgerekend op de CITO-scores op cognitieve vaardigheden. Er is maar een half uur pauze tussen de middag en ik weet van mijn eigen kinderen dat ze zich dan kapot verveelden. Op de Gezonde Basisschool nuttigen kinderen samen een gezonde maaltijd, gebaseerd op de richtlijnen van het Voedingscentrum. Eén school die het volledige pakket uitvoert, heeft ook een eigen moestuin. Na het eten gaan de kinderen samen buiten spelen en bewegen, vaak in het groen rond de school, of ze gaan iets creatiefs doen. Daar zit professionele pedagogische ondersteuning op met een buurtsportcoach en diëtist. Kinderen worden er gezonder en vitaler van en dat stimuleert ook hun vermogen om na de pauze weer lesstof tot zich te nemen.’

Belang voor de samenleving

Volgens Jansen zijn de resultaten van groot belang voor de hele samenleving. ‘In Nederland worden de gezondheidsverschillen tussen hoger en lager opgeleiden steeds groter. Laag opgeleide ouders weten vaak niet wat gezonde voeding is. En door het volcontinurooster belanden hun kinderen al vroeg in de middag bij oma op de bank om te gamen, terwijl hoger opgeleide ouders het zich kunnen permitteren naschoolse opvang te betalen. Om de groeiende verschillen te voorkomen, moet je zo vroeg mogelijk in het leven beginnen. Kinderen moeten uiterlijk op de basisschool al leren om meer te bewegen en gezond te eten. De samenleving bespaart dan op lange termijn veel kosten. Daarom vinden wij ook dat het Rijk middelen ter beschikking moet stellen voor de Gezonde Basisschool.’

Financiering

De middelen zijn nodig vanwege de kosten van de Gezonde Basisschool. Deze bedragen volgens het onderzoek van de Universiteit Maastricht € 3,45 per kind per dag. ‘Dat komt door de professionele begeleiding’, aldus Jansen. ‘En er zit een hele logistiek achter, van eventuele catering tot uitserveren van de lunch. Uit het onderzoek blijkt ook dat ouders bereid zijn zelf € 1,75 tot € 2 bij te dragen. Door de verlengde schooltijd is het voor hen makkelijker langer te werken en zijn ze, als ze daar gebruik van maken, minder geld kwijt aan opvang.  Hoe dan ook moet een deel van de kosten elders worden gefinancierd. Bij de uitbreiding van het project naar veertig basisscholen proberen de initiatiefnemers financiering te vinden via de Sociale Agenda van de provincie, het programma Gelijke Kansen van het Rijk en andere partijen.’

Goede kansen

Jansen besluit dat de omgeving van de Groene Loper, door de ruimte om buiten te spelen en bewegen, goede kansen biedt voor de vestiging van een Gezonde Basisschool. Reden waarom het Projectbureau A2 Maastricht een onderzoek faciliteert naar de mogelijkheden ervan. Volgens manager gebiedsontwikkeling Jos Geurts biedt de Gezonde Basisschool een grote meerwaarde voor de woonmilieus die langs de Groene Loper ontstaan. ‘Ouders willen niet alleen een goede woning, maar ook een goede school voor hun kinderen. Daarbij biedt het concept de kans om de wijk en de school meer aan elkaar te verbinden.’