3 augustus 2020

Op de bres voor het slangenkruid

Je herkent ze aan de blauw, paarse bloemetjes: slangenkruid. Zeer geliefd bij de slangenkruidbij en steeds vaker te vinden in Maastricht. Ook op de Groene Loper. Dat hebben we met name te danken aan de slangenkruidbrigade. Een groep vrijwilligers die zich inzetten voor deze bijzondere plant.

 

Distels en brandnetels

Mark Meeuwissen is een van die vrijwilligers. “Ik ben eigenlijk leraar van huis uit, maar hou me tegenwoordig steeds meer met de natuur bezig.” Zelf woont hij in Heugem, houdt schapen en laat het liefst de natuur zijn gang gaan in de tuin. “Er staan nog hortensia’s van de vorige bewoners, maar ertussenin groeien nu distels en brandnetels. De distel is een hele goeie indicator om te kijken hoe het staat met de insecten in je tuin.”

Brede blik

Wat is Marks rol bij de slangenkruidbrigade? “Ik ben eigenlijk de distributeur”, lacht hij. “Ik heb genoeg ruimte in de tuin, dus bij mij staan een heleboel slangenkruidplanten. Meestal als iemand op bezoek komt, krijgen ze er een paar mee.” De plant is belangrijk voor de slangenkruidbij, maar Mark denkt liever verder. “We kijken soms te eenzijdig naar de natuur. Dan focussen we maar op één soort. Maar je moet een brede blik hebben.” We zitten aan de Groene Loper, tegenover de Theresiaschool. “Kijk, langs het middenpad is gemaaid, maar daar verderop groeit en bloeit het volop, waaronder het slangenkruid. Dat is toch prachtig! Door al die verschillende soorten grond krijg je meer diversiteit. De nog braakliggende bouwkavels aan de Groene Loper lenen zich daar uitstekend voor.”

Bijen op je balkon

Een andere enthousiaste vrijwilliger is Sandra. “Vorig jaar heb ik de opleiding tot natuurgids afgerond. Tijdens de diploma-uitreiking vertelde ik over mijn corsage. Daar zat slangenkruid in. Peter Alblas van CNME benaderde mij direct en vroeg of ik wilde mee doen met de brigade.” Ze vindt de bij ontzettend fascinerend. “Iedereen kan iets voor de bijen doen. Ook als je een balkon hebt op zes hoog achter. Zet in plaats van geraniums eens campanula’s in je bloembakken. Dat zijn van die mooie klokjes. Let vooral op of de bloemen geschikt zijn voor bijen. Gevulde rozen of dahlia’s zijn ecologisch waardeloos. Ze hebben geen stuifmeel en dat hebben bijen juist nodig. Een truc is om naar de kweker te gaan en gewoon ter plekke te kijken op welke planten veel insecten zitten.”

 

Weinig wieden

“Ik hoop dat door de slangenkruidbrigade mensen zich realiseren dat ze zelf veel goeds kunnen doen voor de bij”, vertelt Sandra Salvador verder. “Regelmatig zie ik betegelde voortuinen of met veel grind. Meestal aangelegd vanuit het idee dat je dan weinig onderhoud hebt. Maar bedenk dat er altijd mos ontstaat. Je kunt dan wel met middeltjes spuiten, maar dat verdwijnt allemaal in ons grondwater en dat is ook niet goed. Heb je weinig tijd voor de tuin? Plant vaste planten die de bodem goed bedekken. Die verdrijven het onkruid. Na verloop van tijd hoef je bijna niet meer te wieden. Weinig werk én goed voor de bijen!”

De Groene Loper: een wonder

Terug naar het slangenkruid aan de Groene Loper. Mark vindt het nieuwe stukje Maastricht een wonder: “Vroeger raasden hier duizenden auto’s voorbij, nu is er rust, natuur. Dat moeten we koesteren. Als je kijkt naar de kinderen die hier spelen. Zij zitten midden in het groen.” Bij de bloemenweide tussen de Regentesselaan en Adelbert van Scharnlaan steekt het slangenkruid de kop op. De brigade timmert aardig aan de weg. Er staat ondertussen geen plantje meer bij Mark in de tuin. “Als mensen er volgend seizoen zelf eentje willen hebben, kunnen ze altijd contact opnemen met Peter via CNME. De plant gedijt het beste op arme grond, zodat het niet overwoekerd wordt door grassen. En zie je ergens uitgebloeid slangenkruid staan? Dan kun je heel gemakkelijk de zaadstrengen eraf halen en zaaien.”