4 december 2019

Metamorfose Groene Loper nog volop bezig

Terugkoppeling Sphinx-debat


Op 3 november vond in het Trefcentrum in Wittevrouwenveld het Sphinx-debat over de Groene Loper plaats. Daarbij kwamen vragen naar boven over onder meer het verkeer, parkeren, groen en de ligging van de bankjes. Jos Geurts, manager gebiedsontwikkeling bij Projectbureau A2 Maastricht, beantwoordt deze vragen. Zijn voornaamste boodschap: ‘Herinner je nog eens hoe het was - de autoweg als barrière, het drukke verkeer, het lawaai - en koester hoe het nu is. En realiseer je dat het gebied van de Groene Loper een complete metamorfose doormaakt. Het is dan soms verstandiger te kijken hoe zaken zich ontwikkelen dan om meteen in te grijpen. Maar als we wel verbeteringen kunnen doorvoeren, doen we dat, zoveel mogelijk samen met de bewoners.’

Van toen...

...naar nu 

Te hard rijden?

Een aantal mensen wees in het debat op het in hun ogen onveilige verkeer op de Groene Loper. Er zou soms te hard worden gereden en de oversteekplaatsen zouden onveilig zijn. Het woord ‘racebaan’ viel zelfs. Jos Geurts herkent deze associaties niet. ‘Ik fiets iedere dag over de Groene Loper naar mijn werk. Vanuit ons kantoor aan de Theresiaschool zie ik hoe mensen te voet, op de fiets of per auto gebruik maken van de Groene Loper. Dan zie ik juist dat veel weggebruikers goed met elkaar rekening houden. Wel is het verkeersbeeld door het nog ontbreken van de bebouwing en de nog kleine, in de winter kale, bomen erg open. Dat geeft sneller het gevoel dat er hard wordt gereden, terwijl dat in werkelijkheid niet zo is. De rijstroken op de Groene Loper zijn ook zodanig ontworpen dat auto’s worden gestimuleerd minder hard te rijden. Naast het asfalt bijvoorbeeld ligt een strook steentjes waarin de waterkolken zijn verwerkt. Dat maakt de weg optisch smaller. Verder moeten automobilisten letten op overstekende voetgangers, zijstraatjes en auto’s die in- en uitparkeren.’

Geurts wijst er ook op dat de Groene Loper zich niet leent voor sluipverkeer. ‘Automobilisten komen er alleen als ze in het gebied zelf moeten zijn. Dat bestemmingsverkeer bestaat voor een belangrijk deel uit bewoners van het gebied. Zij hebben het hard rijden dus ook zelf in de hand. Daarnaast moeten we niet vergeten waar we vandaan komen. Een paar jaar geleden reden hier nog dagelijks tienduizenden auto’s. Toen was er pas sprake van een gevaarlijke racebaan met veel lawaai en een slechte luchtkwaliteit. Er is in het ontwerp van de Groene Loper bewust gekozen voor een verkeersluwe gebiedsontwikkeling. Het gaat om een complete metamorfose die nog volop bezig is. Laten we bezien hoe bepaalde zaken zich ontwikkelen.’

Oversteekplaatsen

Dit laatste geldt ook voor het pleintje en de Groene Loper op de kop van de Frankenstraat. Automobilisten die vanaf de Groene Loper linksaf de Frankenstraat in willen, steken hier wel eens over in plaats van even door te rijden naar de rotonde en dan terug te draaien. Ook de automobilisten die vanuit de Frankenstraat linksaf de Groene Loper op willen, nemen soms de korte route over het pleintje. Zonder meer een onwenselijke situatie en ook slecht voor de verharding van het pleintje en de Groene Loper, aldus Jos. ‘Je zou rond het pleintje paaltjes kunnen zetten. Maar daarmee zit je het mogelijke gebruik van het pleintje in de weg. Het is juist goed dat zich hier spontaan initiatieven kunnen ontwikkelen, vanuit de ondernemers en bewoners uit de buurt. Dat proces willen wij als overheid niet sturen en dus ook niet verstoren door nu al allerlei maatregelen te nemen.’

Tijdens het debat werd ook gewezen op ongelukken bij de oversteekplaatsen van de Groene Loper. ‘Dat is vervelend. Maar helaas gebeuren ongelukken overal. Ongelukken zijn niet zonder meer aan de inrichting te wijten. Het gedrag van mensen speelt hier vaak ook een belangrijke rol bij. Op de Groene Loper worden veel ruimtes gedeeld door meerdere weggebruikers. De ervaringen elders leren dat dit de veiligheid ten goede komt. Mensen gaan beter op elkaar letten. Dat zie je ook op de Groene Loper. Vóór de opening werd nog gevreesd voor onveilige situaties doordat fietsers en voetgangers hetzelfde pad gebruiken. In de praktijk gaat dat juist goed en bewegen zij zich heel ontspannen door elkaar heen.’

Parkeren

Maar de toekomst dan? Dan komt er met de bouw van de nieuwe woningen toch meer verkeer? Levert dat niet parkeerdruk op in de aangrenzende buurten? En zou dat niet kunnen worden opgelost door het langsparkeren aan de Groene Loper te vervangen door dwarsparkeren? Het verkeer zal inderdaad iets toenemen, zegt Geurts. ‘Maar er wordt veel gedaan om het autobezit en -gebruik te ontmoedigen. Bij de ontwikkeling van de nieuwe woningen biedt Ballast Nedam Development ook autodelen aan. Verder is de Groene Loper bij uitstek geschikt voor het gebruik van alternatieve vervoersmiddelen. Je hebt voor de deur een prachtig fietspad en het station ligt op loopafstand. Er is verder voorzien in voldoende parkeerruimte voor de nieuwe bewoners aan de Groene Loper. En door bezoekers voor het parkeren langs de Groene Loper te laten betalen, wordt voorkomen dat zij er hun auto parkeren en gaan winkelen in het centrum van Maastricht. Al met al geloven wij niet dat de parkeerdruk in de aangrenzende straten in Wittevrouwenveld en Wyckerpoort zal toenemen. Dwarsparkeren is daarom niet nodig en ook onwenselijk. We willen met de Groene Loper juist een zo groen mogelijk gebied creëren.’’

Groen

Over dat groen werd tijdens het Sphinx-debat gezegd dat het wel wat gevarieerder kan. ‘Minder Wimbledongras, meer natuur’. Die wens blijkt de gemeente Maastricht, beheerder van het groen, ook te hebben. Er komt daarom meer variatie, vertelt Jos. ‘Op de rotonde van de Scharnerweg zijn tien soorten lavendel geplant en er komt op twee plekken een bloembollenlint. Op het terrein ter hoogte van het ROC Leeuwenborgh is een bloemenrijk mengsel ingezaaid. De nieuwe bewoners aan de Groene Loper willen we verleiden hun voortuinen zo groen mogelijk in te richten. We onderzoeken met Bee Collective of er op de Groene Loper plekken kunnen komen voor solitaire bijen. En we zijn met de Dear Hunters een project begonnen om de biodiversiteit te vergroten. Dat doen we nadrukkelijk samen met de bewoners. Zo werken we hard aan meer variatie in het groen. De Groene Loper beplanten met struiken vinden we echter geen goed idee. Dat vermindert het gevoel van veiligheid en is ook te duur in het onderhoud.’

Aanplant lavendel op rotonde Scharnerweg (foto: Romain van Beek)

Bankjes

En dan de bankjes. Ook tijdens het Sphinx-debat werd er over geklaagd dat ze niet naar de zon zijn gericht. Begrijpelijk, vindt Jos. ‘De ontwerper heeft ruiterlijk erkend dat hij zich dit onvoldoende heeft gerealiseerd. De oriëntatie van de bankjes is echter niet zo maar aan te passen. Het is niet zo dat je ze met vier sterke kerels even van hun plaats haalt. Ze liggen verankerd in de grond en de verharding is er afgepast omheen gelegd. Bovendien is de situatie tijdelijk. Met de groei van de bomen liggen de bankjes over een paar jaar al in de schaduw. Hoe mooi is het dat we nu kúnnen zitten en genieten. Daar waar vroeger tienduizenden auto’s voorbij raasden, staan nu tweeduizend bomen en ruim vijftig bankjes. En die bankjes worden goed gebruikt.’

Samenwerking

Nog een laatste onderwerp van gesprek tijdens het Sphinx-debat was de samenwerking tussen overheid en burgers. De overheid moet de hoofdlijnen van een stedelijke ontwikkeling uitzetten en bewaken. Burgers weten heel goed wat ze voor hun buurt wensen of zelfs noodzakelijk achten en willen daarom bij de ontwikkeling daarvan betrokken worden. Volgens Jos Geurts heeft samenwerking bij de gebiedsontwikkeling rond de Groene Loper de volle aandacht, maar wel anders dan vroeger. ‘Tijdens de tunnelbouw waren de werkzaamheden strak gepland, hebben we heel intensief gecommuniceerd en hadden we vaste overlegpartners. Nu is Ballast Nedam Development bezig met de bouw van de eerste nieuwe huizen en appartementsgebouwen. De bouwoverlast voor de omgeving is minder groot. Er is geen vast overleg meer. Burgers en ondernemers nemen allerlei initiatieven. Als de gemeente en het projectbureau een kans zien, dan springen we in. We ondersteunen allerlei initiatieven, van de Stichting voor het nieuwe stadspark tot binnenkort de kerstwandeling op de Groene Loper. Alles waar huidige en toekomstige bewoners elkaar kunnen ontmoeten, heeft onze aandacht. Hoe meer ontmoetingen, hoe meer straks iedereen profiteert van de metamorfose die dit gebied ook de komende jaren nog blijft doormaken.’