5 juni 2020

Van wie is de Groene Loper?

#7 Ballet op de stoep

 

'Je kunt een samenleving beter begrijpen door te kijken naar wat er op de stoep gebeurt.' Vanuit deze gedachte schreef Govert Derix deze bijdrage voor de serie Van wie is de Groene Loper? Het is zijn laatste beschouwing. In juni neemt Jan Janssen het stokje van Govert over. 

Volgens de Amerikaanse publiciste en stadsactiviste Jane Jacobs (1916-2006) kun je een samenleving beter begrijpen door te kijken naar wat er op de stoep gebeurt. In een beetje stad is dat een ballet dat in de loop van de dag verandert. Een doorlopende voorstelling van vuilnisophalers en andere vroege vogels, schooljeugd, mensen die naar hun werk gaan, bewoners, bezoekers en andere burgers en buitenlui. En niet te vergeten de 'karakterdansers', aparte figuren die kleur geven, zoals de ambachtsman, de dorpsgek of de dakloze. Wie een goede indruk van de stad wil krijgen hoeft slechts op een bankje te gaan zitten en de ogen open te houden. Bijvoorbeeld op de Groene Loper.

Jacobs publiceerde haar bevindingen in 1961. Een mooie openbare ruimte met groen, wandelpaden en speeltoestellen is op zichzelf nog niet genoeg om saamhorigheid te versterken. Het is zaak ook in te zetten op heel veel verschillende functies: winkels, scholen, sociale huiskamers, bedrijven, restaurants, cafés, ateliers... kortom al die plekken waar mensen naar onderweg zijn of van terugkeren. En elkaar daarbij tegenkomen als partners in een spontaan ballet.

Precies dat is langzaam maar zeker steeds sterker te zien op en rondom de Groene Loper. De opbloeiende Frankenstraat, de Klimrex, de shared-space voor voetgangers en fietsers, de beweging rondom de rotonde, het net geopende paviljoen Mama en de lange banken zijn stukjes van een puzzel waarvan we in een toekomst misschien zeggen: hé, het heeft mensen meer met elkaar verbonden.

Foto: Aron Nijs

Ecosysteem

Maar zo'n straatleven is niet van bovenaf te plannen. Het is een ecosysteem waarin je zelden exact weet wat de effecten zijn van het wegvallen van schakels. Juist in tijden van corona, waarin we moeten kiezen wie we waar hoeveel helpen, is dat iets om rekening mee te houden. Bezuinigingen die leiden tot verschraling spannen het paard achter de wagen. En wat zijn ze je waard in een tijd waarin creatief geld lenen straks misschien zelfs geld oplevert?

Pandemieën speelden bij Jacobs geen rol. Terwijl het nu het eerste is waar je bij haar dans op het trottoir aan denkt. Het virus danst nu mee. Ook al zouden we voor de zwevende druppels liefst onze neus ophalen. Bovendien is er dus nóg een danspartner. Euro's. De komende tijd zal leren of we genoeg middelen vinden om de complexe choreografie van onze stad met wijsheid en visie op de been te houden, en waar nodig op nieuwe benen te zetten. Hals- und Beinbruch!

Govert Derix - begin mei 2020