21 februari 2022

De Plataan

Jos Houben woont in Heer, was jarenlang lid van het A2-Buurtenplatform en volgt het project van A2 Maastricht al sinds het begin. Waar hij vroeger dagelijks de drukke N2 overstak, fietst hij vandaag de dag genietend over de Groene Loper. Hij schreef erover en neemt u mee van toen naar nu.

Je ziet het niet vaak: een drukke autosnelweg door een stad. Toch was die er in Maastricht. Van Amsterdam naar Genua. De E9 heette hij toen, nu de A2. In Maastricht-Oost liep deze drukke, vervuilende, luidruchtige, vervaarlijke autosnelweg, met 6 oversteekmogelijkheden van het Geusseltplein naar het Europaplein. Ik stak deze weg elke dag over.

Van drukte op de oversteek Scharnerweg...

Zestig jaar later

Nu, na 60 jaar, is er geen autosnelweg meer. In 2017 werd de ‘Koning Willem-Alexander Tunnel’ geopend. De aanleg van die E9 heb ik niet bewust meegemaakt wél de doortrekking in 1969 van het Europaplein naar België. Toentertijd trok al het (zware) verkeer al door mijn geboortedorp richting het zuiden. Die E9 was voornamelijk de President Rooseveltlaan en de Nassaulaan.

Markante gebouwen waren onder andere de Koningsflat (ANWB-flat genoemd), de Oranjeflat, de Lourdeskerk, het PTT-gebouw, de vele hoge en langgerekte flats, de ‘Gemeenteflat’ en een grote plataan. Deze bekende en vaak bereden autoweg lag in het ‘groen’. Echter het verkeer werd drukker, uitlaatgassen en geluid ging parten spelen. In 1983 werd besloten een betonnen muur op te trekken met glazen wanden. Zes overgangsplekken kwamen er. De ‘Berlijnse Muur’ langs die E9 werd geen succes. Onkruid en klimop weigerden te groeien, de vervuiling eiste zijn tol. Het oversteken werd onveiliger, ondanks de ‘stopleechte’. De rotonde van de Geusselt was al veranderd in een groot kruispunt en een afslagmogelijkheid werd gemaakt bij de Scharnerweg. Daarna kwamen de aansluitingen via een klaverblad bij het Europaplein. (Blik) aanrijdingen, ongelukken, bijna-ongelukken met en zonder (dodelijke) slachtoffers kwamen veelvuldig voor. Files vanaf Maastricht-Aachen Airport en files tot in Gronsveld waren bijna dagelijks schering en inslag. Het verkeer raasde maar door.

Wens komt uit

Een langgekoesterde wens van de gemeente Maastricht was de ondertunneling van die A2. Niet alleen als dé oplossing voor het verkeer (geluid/vervuiling/doorgang) maar ook de samensmelting van de buurten Heer, Wyckerveld, Scharn, Noord- en Zuid Wyckerpoort, Wittevrouwenveld en Nazareth.
Vijf jaar werd er gebouwd aan die felbegeerde en hard nodige ondertunneling. Er werd veel op- en afgebroken om die tunnel te kunnen graven. Er is veel opgebouwd om die tunnel te kunnen bouwen. Het werd een PPS-constructie (publiek- private constructie). De bouwer betaalt de tunnel in ‘ruil’ voor bebouwing. Voor- en tegenstanders waren er in grote getale. Het mooiste van alles was dat tijdens de bouw ‘het verkeer gewoon doorging’, zonder noemenswaardige opstoppingen.

De tunnel is weg, je ziet er niets meer van. Geen drukte meer, geen autogeluid, geen stank van uitlaatgassen. Er ligt nu een langgerekte ‘Groene Loper’ 4 km lang vanaf Heugemerveld naar Kasteel Vaeshartelt. In de onderste tunnelbuizen rijdt internationaal verkeer, in de bovenste tunnelbuizen het lokaal verkeer. Bestemmingsverkeer rijdt op ventwegen langs de ‘Groene Loper’. Er staan (en komen) mooie huizen met een prijskaartje. En er komen ook huizen met lagere huur- en koopprijzen. Een scholenbestemming is in onderzoek en de Rechtbank zal in de buurt worden gevestigd.

De AH floreert in de buurt, alsmede vier kleine, maar gezellige horeca-etablissementen. Er zijn dagelijks veel voetgangers en fietsers te zien die de Groene Loper bevolken. Auto’s en brommers ernaast op de ventweg. Je kan op elke plaats, elk moment gewoon van de ene naar de andere straat, wijk, buurt of anderszins. Veiligheid is alom vertegenwoordigd.

..naar rustgevend fietsen tussen het groen (foto: Aron Nijs)

Troosteloze indruk wordt rustgevende begroeting

Vaak moest ik de A2 oversteken om de stad in te fietsen en/of huiswaarts te keren via de oversteek Scharnerweg. Echter het was er druk, te druk, veel verkeer, van links en rechts, zwaar en veel vrachtverkeer. Daarbij de vele fietsers, brommers, scooters en voetgangers. Het was een crime daar om veilig over te kunnen steken. Daarbij, de struiken waren al weg en de nog bestaande bomen, die al halfdood waren, boden een troosteloze indruk. Er was stank, lawaai en viezigheid. Je moest vaak lang wachten en dat deed je dan met je mond dicht of een sjaal ervoor.

Nu fiets ik er bijna elke dag, met alle plezier, ontspannen en veilig. De weg is rustgevend, niet druk en de Stadsengel begroet mij. De directe horeca ontvangt mij met open armen. Vogels fluiten, struiken, bloemen, planten én bijen hebben hun plaats ingenomen. Feeërieke verlichting, afvalbakken en zitbanken nodigen uit om plaats te nemen en te genieten. Kinderen spelen op een historische Mosasaurus. Oud en jong komen elkaar tegen. Ontmoetingen, contacten en verbindingen worden gelegd. Daar waar ik vaak met ingehouden adem stilheid bij die oude plataan, die alles heeft overleefd, kruis ik nu met open mond in de frisse lucht een nieuwe toekomst tegemoet van een stadsdeel dat je eerst wilde mijden als de pest en waar het nu goed vertoeven is.