18 januari 2021

Op pad met de Urban Hotspotter meetfiets

Misschien hebt u hem wel eens voorbij zien komen op de Groene Loper. Onderzoeker Bram Oosterbroek op zijn Urban Hotspotter meetfiets. Het is een opvallende verschijning met meetapparatuur achterop en een laptop in het mandje aan het stuur. “Ik onderzoek wat de gezondheidseffecten zijn van de ruimtelijke inrichting.” Dat legt hij graag even uit.

Onze leefomgeving

Te beginnen met ruimtelijke inrichting. Wat is dat? “We staan nu op de Groene Loper, maar vroeger lag hier een snelweg. Verder staan er natuurlijk gebouwen, bankjes, een klimrek.” De publieke ruimte, de leefomgeving waar jij en ik ons dagelijks begeven als we naar buiten gaan, is ingericht. Door de gemeente, woningcorporaties, maar ook door de mensen zelf. Bram: “En ik ben benieuwd naar de effecten hiervan op onze gezondheid. Gaan we meer of minder bewegen, nodigt de omgeving uit om anderen te ontmoeten, gebruiken ze de Groene Loper om te ontspannen?” Bij dat onderzoek gebruikt Bram zijn bijzondere fiets.

Meten is weten

Vanuit zijn woning aan de Statensingel rijdt hij regelmatig richting de Groene Loper. “Allereerst meet de apparatuur de luchtkwaliteit en het hitte-eilandeffect.” Dat laatste moet hij ook even uitleggen. “Doorgaans is het in het centrum van een stad tijdens een hittegolf warmer dan in het buitengebied. Dat komt doordat er in de stad meer bebouwing is en minder groen. Dat noem je het hitte-eilandeffect.” Bram benadrukt dat de fiets zich nog in de pilot-fase bevindt, maar hij kan wel al iets vertellen over de bevindingen. “De eerste metingen laten zien dat het in het centrum van Maastricht tijdens hittegolven tot zo'n 4 à 5 graden warmer kan zijn dan buiten de stad. Op de Groene Loper is het dan juist weer grofweg één graad koeler dan in het centrum. Dat lijkt een klein verschil, maar tijdens een hittegolf kan dat wel effect hebben op je nachtrust. Wat ik ook leuk vind om te horen is dat de bewoners het fijn vinden om te zien dat er ook echt daadwerkelijk metingen worden verricht op de plek waar ze wonen. Dat is het voordeel van de fiets, je komt op plekken waar een auto bijvoorbeeld niet komt.” Maar hij doet meer.

In gesprek

Bram wordt regelmatig aangesproken door voorbijgangers. Hij gaat vervolgens met ze in gesprek en stelt vragen over gezondheid. De eerste ervaringen zijn succesvol. Hij spreekt allerlei mensen. Jong, oud, hoog en laag opgeleid, en met allerlei verschillende culturele achtergronden. “Laatst kwamen kinderen van rond de 10 jaar oud mij vragen wat de meetfiets deed. Ze kwamen uit Wyckerpoort-Noord en Nazareth, maar gingen graag spelen in het Leeuwenparkje. Kijk, dat is voor mij interessant. Waarom leggen ze die kilometer af? Dan blijkt dat ze met name de bandschommel heel leuk vinden en bij de supermarkt snoep kopen. Zo ontdek je op wat voor een verrassende manieren mensen gebruik maken van de plek waar ze leven.” Daarnaast observeert hij het gedrag van mensen en gaat hij plekken monitoren. 

Kansen zoeken

Welke plekken dat zijn, wordt bepaald door de mensen die bij de Groene Loper betrokken zijn. Omwonenden, beleidsmakers en professionals. “Vanuit het project RuimteGIDS - waar mijn onderzoek een onderdeel van is - vormen deze mensen een zogenaamde leergemeenschap. Samen gaan zij op zoek naar kansen voor de omgeving. Waar kunnen we de handen in elkaar slaan? Een deel van de voor hen belangrijkste plekken voor de gezondheid, zogenaamde ‘hotspots’, hebben ze al aangewezen. Door corona zijn we nog niet samengekomen om na te denken over de kansen, maar daar kan ik dan in de toekomst ook gaan meten.” 

Mocht u in de buurt van de Groene Loper wonen en interesse hebben? Kijk dan op de website van RuimteGIDS of spreek Bram aan als hij weer eens voorbij fietst.