18 september 2020

Stadmakers

Er gebeurt veel op en rondom de Groene Loper. Er zijn talloze initiatieven, actieve buurtbewoners, bijzondere organisaties. Sommigen zijn al jaren bezig, anderen beginnen net. Ze kennen elkaar of zijn nog zoekende. De een is succesvol, de ander (nog) niet. Daarom zijn er nu zo’n 15 Stadmakers actief. Mensen met een uiteenlopende achtergrond. Buurtbewoners, vrijwilligers, professionals in de zorg, ondernemers, ambtenaren. Ze hebben allemaal één ding gemeen: ze voelen zich betrokken bij het gebied en maken zich sterk voor een prettige leefomgeving. Door mensen met elkaar in contact te brengen, door mee te denken en ze net dat ene zetje te geven. Het idee van de Stadmakers vindt zijn oorsprong in de Maatschappelijke Agenda Groene Loper ‘Sporen van kanteling’. De komende tijd stellen we de Stadmakers graag aan je voor aan de hand van een thema. Deze keer: groen.

Stadmakers met groene vingers en een groen hart

De Groene Loper kent meerdere groene uitlopers. Sommige ontkiemen net, zoals het Vrijheidspark. Anderen zijn al flink geworteld in de wijk. Kijk naar 50/50 B-Green en de theetuin van Maris Stella. Welke kansen zien deze Stadmakers? Waar mag nog wel wat extra water bij? Welke knoppen verdienen het om tot bloei te komen? We maakten een wandeling in de buitenlucht. 

John Bijl van 50/50 B-green

Groen zorgt voor veiligheid

Op de kop van de Groene Loper ligt 50/50 Be Green. Een stuk stadslandbouw. In de houten bakken groeien courgettes en paprika’s. Er scharrelen kippen, de bijen maken hun honing. Ondertussen komen enkele leden het een en ander oogsten. Stadmaker John Bijl en vrijwilliger Kees van Manen zitten voor het tuinhuisje aan de koffie. Ze begroeten de leden, houden een oogje in het zeil. “Ieder lid heeft de toegangscode van de poort en een lidmaatschapskaartje”, legt Kees uit. “Ik herken de meeste leden wel en weet welke bak van wie is, maar door dat kaartje kan iedereen elkaar aanspreken. Die sociale controle komt de veiligheid in dit gebied ten goede. Toen we hier vier jaar geleden begonnen, was er drugoverlast. Dankzij camera’s en de levendigheid in de tuin, is dat nagenoeg verdwenen.” 

Groen verbindt mensen

Maar behalve controle is er vooral gezellig onderling contact. “Wat de mensen vroeger op de hoek van de straat deden, doen ze nu hier”, ziet John. “Ze maken even een praatje, wisselen tips en recepten uit. Er komen Maastrichtenaren, maar ook mensen met een Marokkaanse, Turkse, Mexicaanse achtergrond. Wij zorgen dat de bakken een beetje verspreid staan, zodat iedereen gemakkelijk met elkaar in gesprek komt.” Ondertussen is een groep vrijwilligers druk bezig met het onderhoud. “Dit zijn mensen die vanuit de reclassering bij ons dagbesteding krijgen. Ze worden begeleid vanuit het Leger des Heils en zetten op die manier weer wat stappen richting deelname aan de maatschappij.” Ook de gemeente, Stichting Maatschappelijke Projecten Maastricht en CNME dragen bij aan de tuin. Samenwerking en saamhorigheid staan aan de basis van het succes van 50/50 Be Green.

Spelen en genieten in het groen

50 tinten groen 

Een stuk verderop, aan het Aartshertogenplein, ligt de theetuin van Maris Stella. Omwonenden huren hier een stukje moestuin voor een klein bedrag. Dat zorgt eveneens voor ‘eyes on the street’ en onderlinge verbinding, want de tuinders maken geregeld een praatje met de jongeren die bij Kamers met Kansen wonen. De theetuin biedt ontzettend veel mogelijkheden, aldus stadmaker Jeroen Wijckmans. Openluchtconcerten, klusdagen, theesessies, vergaderlocatie. “En in de toekomst misschien samenwerken met 50/50 Be Green.” Terug richting de Groene Loper komen we uit bij het Vrijheidspark. Met de Klimrex en de omliggende horecazaken een uitgelezen plek om samen te komen. In het groen. Verderop, bij het Werkhuis, staan grote bakken met kruiden. Hier wordt flink getuinierd. En de Buurderij staat wekelijks op de binnenplaats met producten van boeren uit de buurt. ‘Buren’ bestellen vooraf hun boodschappen en kunnen tijdens het ophalen – buiten de coronatijd – een praatje maken met de betreffende boer. Groen brengt hen samen.

Groen van de Buurderij

Groene experimenten

Een deur verder, in de voormalige Theresiaschool, zit het Groene Loper Lab. ‘Laborant’ Jos Saes laat trots een verticaal binnentuintje zien: een pilaar waar planten aan groeien. Binnenin zit een ingenieus bewateringssysteem. “Dit is gemaakt door een medewerker van Relim. Hier werken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Met dit idee zijn we verder gegaan. Er zijn nu plannen om een groene wand te maken in Heugemerveld, waar veel last is van hittestress door versteende tuinen. Wat mij betreft is dit een mooi voorbeeld van een uitloper van de Groene Loper.” Dankzij groen groeien en bloeien mensen op, aldus Jos. “Het is een katalysator in de breedste zin van het woord. Veel goede initiatieven lopen hier al, wij moeten de motor alleen nog opvoeren. Dat doen we door mensen serieus te nemen en ze de ruimte te geven. Veel ideeën die in de leefwereld ontstaan lopen dood in de systeemwereld. En dat is jammer. Door hier middenin de wijk te zitten willen we de verlangens van mensen aanzetten. En groen helpt hierbij.”

Kun je groen verplaatsen?

Terug naar 50/50 B-Green en haar tijdelijk verblijf op een al jaren braakliggende locatie van Servatius. Per 1 oktober komt daar een einde aan en gaan John, Kees en alle leden en vrijwilligers verhuizen. Er komen 21 woningen en een appartementengebouw. In overleg met 50/50 B-Green en Servatius wordt gezocht naar een alternatieve locatie. Zou dat de Geusseltheuvel kunnen zijn? Op die vraag van John is aangegeven dat dit niet mogelijk is. De Geusseltheuvel is openbaar gebied van de gemeente. Daarnaast zijn Projectbureau A2 Maastricht en Ballast Nedam Development ook daar bezig met een bouwplan. Daarin wordt wel nagedacht over een ‘stadstuin’, maar deze is dan openbaar.

Groen is nodig

Het blijft dus nog even zoeken naar een andere locatie. John: “Natuurlijk zijn er nieuwe woningen nodig, maar groen is net zo hard nodig. Laten we niet alles volbouwen en over vijf jaar tot het besef komen dat we plek moeten maken voor een tuin. Hier liggen kansen waar we vier jaar aan gebouwd hebben.” Kees vult aan: “Er zit een hele organisatie achter 50/50 Be Green. We denken na over de zaken die we doen, houden de administratie bij. Dat is niet iets dat je gemakkelijk overdraagt. Het zou jammer zijn als dit verloren gaat.” 

 

Foto's: Aron Nijs